Początkowo społeczeństwo było podzielone w kwestii zakazu handlu. Z czasem jednak rosła frustracja i oczekiwanie poluzowania przepisów. Dziś większość Polaków opowiada się za liberalizacją.
Jak zmieniało się poparcie - oś czasu
Sondaże z kolejnych lat pokazują wyraźny trend: coraz więcej Polaków chce przywrócenia handlu w niedziele.
Źródło: Sondaże CBOS, Havas Media, Instytut Badań Pollster 2018-2023
Kluczowa statystyka
Ta statystyka z badania Danae (2019) pokazuje, że Polacy nie są przeciwni samemu handlowi w niedziele - chcą natomiast mieć wybór. Zarówno konsumenci, jak i pracownicy powinni móc sami decydować.
Podział demograficzny
Opinie różnią się znacząco w zależności od wieku, miejsca zamieszkania i statusu zawodowego.
Ciekawe jest, że mieszkańcy małych miasteczek - gdzie galeria handlowa bywała główną atrakcją weekendową - również w większości są przeciwni zakazowi.
Co najbardziej przeszkadza Polakom?
W badaniach respondenci wskazywali główne problemy związane z zakazem:
- Brak możliwości wyboru - poczucie, że państwo narzuca sposób spędzania czasu (83%)
- Zatłoczone sklepy w soboty - kumulacja zakupów, kolejki, tłok (70%)
- Ograniczenie wygody - brak elastyczności w planowaniu zakupów (65%)
- Negatywny wpływ na gospodarkę - 57% uważa, że zakaz szkodzi ekonomicznie
Zwolennicy zakazu - argumenty
Osoby popierające zakaz (ok. 35% w 2023) wskazują głównie na:
- Wartość odpoczynku i czasu z rodziną
- Ochronę pracowników handlu
- Tradycyjny charakter niedzieli
- Aspekty religijne i kulturowe
Kompromis jako rozwiązanie: Większość Polaków (ponad 60%) popiera rozwiązanie kompromisowe: handel w niedziele TAK, ale z gwarancją ochrony pracowników (podwójna stawka, prawo do 2 wolnych niedziel miesięcznie).
Porównanie z Węgrami
Na Węgrzech, gdzie podobny zakaz wprowadzono w 2015 roku, opór społeczny był jeszcze większy - aż 68% Węgrów było przeciwnych zakazowi już w momencie wprowadzenia. Rząd wycofał ustawę po zaledwie roku.
W Polsce zakaz utrzymał się dłużej dzięki stopniowemu wprowadzaniu (początkowo tylko 2 niedziele miesięcznie z zakazem) i silnemu poparciu związku zawodowego Solidarność.
Wpływ na wybory 2023
Kwestia zakazu handlu stała się jednym z tematów kampanii wyborczej. Koalicja Obywatelska i inne partie opozycyjne zapowiadały liberalizację przepisów, co mogło przyciągnąć część wyborców niezadowolonych z ograniczeń.
Źródła: CBOS, Havas Media, Instytut Badań Pollster, Danae, Business Insider Polska, sondaże wyborcze 2023